Prezes UODO Mirosław Wróblewski oraz dyrektor Departamentu Prawa i Nowych Technologii Monika Krasińska wzięli udział w posiedzeniu sejmowej Komisji Polityki Senioralnej. Urząd Ochrony Danych Osobowych od lat kładzie nacisk na upowszechnianie wiedzy z zakresu ochrony danych osobowych, m.in. wśród seniorów, w obliczu dynamicznego rozwoju technologii informatycznych i zagrożeń wynikających z nieumiejętnego korzystania z nich. UODO prowadzi liczne akcje edukacyjne skierowane do tej grupy społecznej, która szczególnie często jest brana na cel przez internetowych oszustów.

Na wtorkowym posiedzeniu Komisji Polityki Senioralnej rozpatrywano informację na temat bezpieczeństwa seniorów w kontekście danych wrażliwych, oraz praktyce banków polskich zapobiegającą wyłudzaniu danych osobowych. Głos zabrali: Minister Cyfryzacji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, Prezes Związku Banków Polskich, a także Prezes UODO.

Prezes UODO Mirosław Wróblewski odniósł się do kwestii przetwarzania danych osobowych seniorów w sektorze bankowym, opierając się na doświadczeniach ze spraw, którymi zajmuje się organ nadzorczy. Wskazał, że banki stosują różne modele przeciwdziałania popełnianiu przestępstw. Chociaż modele te nie są wprost ukierunkowane na ochronę seniorów, to przyczyniają się do ich ochrony przed oszustwami, wyłudzeniem danych, czy kradzieżą tożsamości.

Prawa i obowiązki banków w kwestii zapewnienia bezpieczeństwa transakcji i depozytów

Prawo bankowe (art. 106d ust. 1), stanowi, że banki oraz inne instytucje w nim wymienione, mogą przetwarzać i wzajemnie udostępniać sobie informacje, w tym te objęte tajemnicą bankową, w celu i zakresie niezbędnym do przeciwdziałania przestępstwom, których kategorie zostały wymienione w przytoczonym przepisie. W oparciu o tę regulację Związek Banków Polskich utworzył „System Wymiany Ostrzeżeń o Zagrożeniach”. Jest to baza danych, której celem ma być dostarczanie innym uczestnikom systemu wiedzy o zagrożeniach dla bezpieczeństwa oraz informacji o próbach i mechanizmach popełniania przestępstw w obrocie finansowym.

UODO wielokrotnie potwierdzał legalność korzystanie z tego systemu i dokonywania w nim wpisów, np. gdy organy ścigania i sądy stwierdzą posługiwanie się nieautentycznym dokumentem PIT-36L w celu uzyskania kredytu, albo wprowadzenie banku w błąd co do tożsamości kredytobiorcy. Banki monitorują też aktywność klientów w czasie korzystania z usług bankowych, np. w celu zapewnienia bezpieczeństwa bankowości elektronicznej (adres IP, data i godzina logowania), czy też blokowania dostępu do rachunków (gdy są podejrzenia, że transakcji dokonywano bez wiedzy i zgody klienta). Mirosław Wróblewski przedstawił też inne obowiązki banków w kwestii zapewnienia bezpieczeństwa przechowywanych przez nie pieniędzy.

Działalność edukacyjna Urzędu Ochrony Danych Osobowych kierowana jest także do seniorów

Prezes UODO od lat inicjuje liczne przedsięwzięcia edukujące społeczeństwo w kwestii ochrony prywatności i bezpieczeństwa danych osobowych. Urząd jest organizatorem i współorganizatorem wielu konferencji, seminariów i spotkań, a także przygotowuje publikacje i udziela porad prawnych. Szczególnie znane akcje edukacyjne to: Dzień Ochrony Danych Osobowych, „UODO rusza w kraj” oraz program „Twoje dane – Twoja sprawa”. Są one kierowane do różnych grup wiekowych – dzieci, młodzieży, dorosłych oraz seniorów.

Program „Twoje dane – Twoja sprawa”, mimo, że adresowany do szkół, przyczynia się także do zwiększania świadomości prawnej seniorów. Jest on realizowany nieprzerwanie od ponad 16 lat, dociera nie tylko do uczniów, ale też ich rodziców, dziadków, nauczycieli czy przedstawicieli ośrodków doskonalenia nauczycieli. Stanowi on swego rodzaju „most międzypokoleniowy” edukacji w sprawie ochrony danych osobowych pomiędzy dziećmi i seniorami – m.in. poprzez relacje uczniów z dziadkami – dzięki wiedzy zdobytej w szkole, mogą oni edukować także starsze pokolenie. W trakcie realizacji programu Td-Ts powstaje wiele materiałów edukacyjnych i przedsięwzięć skierowanych bezpośrednio do seniorów. Podczas 13. edycji Programu ogłoszony został konkurs pod hasłem „Ochrona danych osobowych na co dzień”, gdzie zadaniem konkursowym było przygotowanie nagrania głosowego adresowanego do seniorów na temat zasad ochrony danych osobowych.

Działania skierowane do seniorów realizowane są również w ramach akcji „UODO rusza w kraj”, której celem jest wzmacnianie świadomości o ochronie danych osobowych oraz promowanie kultury prywatności w całej Polsce. Podczas licznych wizyt terenowych organizowane są spotkania z seniorami i wykłady skierowane do tej grupy odbiorców.

Prezes UODO podpisał porozumienie o współpracy z Ogólnopolską Federacją Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku. Ma ono służyć upowszechnianiu zasad ochrony danych osobowych wśród seniorów.

Prezes UODO oraz eksperci Urzędu spotykali się z seniorami także przy wielu innych okazjach między innymi podczas organizowanych warsztatów, wykładów, spotkań czy wystąpień.

Na stronie internetowej UODO opublikowano porady dla tej grupy wiekowej, zawierające  15 podstawowych zasad, które mają na celu uświadomić ryzyko kradzieży tożsamości i uchronić osoby starsze przed bezprawnym wykorzystaniem ich danych osobowych – pt. „Jak chronić swoje dane - porady dla seniorów i nie tylko”.